Książki

Ja, Miles” Milesa Davisa, „Kroniki. Tom 1” Boba Dylana i „Raport o Acid Drinkers” Leszka Gnoińskiego to moje trzy ulubione książki muzyczne wszech czasów!
 Jacek Nizinkiewicz, dziennikarz, 
Rzeczpospolita, Radio Nowy Świat, Teraz Rock ACID DRINKERS, najbardziej zjawiskowy polski zespół lat 90. To więcej niż zespół, to fenomen mający rzesze wyznawców. Losy Kwasożłopów świetnie odzwierciedlają muzykę i scenę lat 90. To jedyny polski zespół metalowy tej i kolejnych dekad, który stał się też ważną częścią polskiego muzycznego mainstreamu. ACID DRINKERS powstał w 1986 roku, ale na dobre zaczął działać trzy lata później. Już pierwszą płytą „Are You A Rebel?” zawładnął umysłami rodzimych maniaków ostrych brzmień, a przy tym uśmiechał się do nich i puszczał oko w specyficzny sposób łącząc punk z metalem. W kolejnych latach było tylko lepiej, kolejne płyty sprzedawały się jak świeże bułeczki, a Acids stał się jednym z najlepszych, jeśli nie najlepszym polskim zespołem koncertowym tamtych czasów, który spokojnie mógł stanąć w szranki z największymi bandami na świecie. Każdy koncert stawał się emanacją niezwykłej metalowej energii połączonej z wyjątkowym poczuciem humoru, z którego muzycy słyną do dziś. Książka Leszka Gnoińskiego to paszport do świata muzycznych ultrasów. Wjeżdżasz na własną odpowiedzialność. 
 Kuba Wojewódzki RAPORT O ACID DRINKERS. WERSJA ROZSZERZONA to 350 stron fascynujących opowieści o jednym z najważniejszych zespołów w historii polskiej muzyki. Nowe wydanie zawiera oryginalny tekst, nowe uzupełnienie, ponad 100 nigdzie wcześniej niepublikowanych zdjęć. RAPORT O ACID DRINKERS stał się w ciagu trzech dekad książką wręcz kultową. Wychowało się na niej całe pokolenie Acid Maniaków, którzy po jej przeczytaniu zakładali swoje zespoły lub zaczynali pracować w branży muzycznej. Oryginalnie ukazał się w czerwcu 1996 roku, ale nakład szybko się wyczerpał. W ciągu kolejnych lat nie było żadnych wznowień książki, a na portalach aukcyjnych osiągała ona cenę czasem dochodzącą do kilkuset złotych. Teraz powraca w twardej oprawie i z nowymi opowieściami! Gdyby nie to że Leszek Gnoiński natknął się na Litzę i Titusa w Poznaniu przed koncertem Iron Maiden, to prawdopodobnie pracowałbym gdzieś na kasie w Tesco albo Castoramie.
 Przemek Chłąd, menedżer Behemoth, Ry X

Leszek Gnoiński: Z Michałem kumpluję się bodajże od 2003 roku, kiedy zaproponował mi prowadzenie audycji w Radiu 94, którego został redaktorem naczelnym. Potem nasze drogi rozeszły się. Szczególnie, że ja przeprowadziłem się do Krakowa, a on stał się jedną z największych gwiazd radia i popkultury pierwszego dziesięciolecia XXI wieku. Audycji, które prowadził z Kubą Wojewódzkim słuchałem z zapartym tchem, bo były świetne. Często balansowali na granicy dobrego smaku, kilka razy ją przekroczyli, ale ja traktowałem je jak kabaret, któremu wolno dużo. Inni niestety tak nie uważali i po żarcie o Ukrainkach (Michał i Kuba wcielali się w typowych Polaków, nie było to ich zdanie) zaczął się zjazd Michała. Kilka lat później cukrzyca, z którą żył od osiemnastego roku życia i, którą traktował jak wroga doprowadziła go do udaru. Ledwo uszedł z życiem. Kibicowałem mu w powrocie do normalności. Gdy po jakimś czasie się spotkaliśmy, Michał powiedział, że pisze autobiografię i chciał, abym mu w tym pomógł. Powiedziałem, że nie ma problemu, ale ja nie pracuję jako ghostwriter, ale zawsze jako współautor. Zgodził się. Zaproponowałem, że z jednej strony musi być to opowieść o sławie, ale równolegle o chorobie, zamiataniu jej pod dywan i pokazaniu jakie skutki to przynosi. Do tego rozmowy z lekarzami, aby na podstawie przypadku Michała określili, co wolno, a co nie. Żeby z jednej strony była to barwna opowieść, a z drugiej również poradnik. I tak też zrobiliśmy. Niestety wydawnictwo tak zakręciło, że z współautora stałem się "współpracownikiem", co do dziś odbija mi się czkawką.

„Historia opowiadana przez tę książkę nieustannie rozsadza formułę klasycznej rockowej biografii. Z linearnej narracji, jaką znamy z dziesiątek podobnych wydawnictw, co chwila wyziera szczególny charakter zespołu i wyjątkowość czasów, które współtworzyła Republika. Nie da się mówić o Republice i Ciechowskim bez szerszego tła społecznego, obyczajowego, politycznego, historycznego. Dlatego Republika. Nieustanne tango to także przepisany na historię wybitnego zespołu rockowego obraz Polski tamtych czasów”. 
 Robert Sankowski, Gazeta Wyborcza Republika, najbardziej zjawiskowy i nowatorski spośród polskich zespołów. To więcej niż zespół, to fenomen, którego losy odzwierciedlają najnowszą historię popkultury nad Wisłą: od wizerunkowych i muzycznych eksperymentów lat 80., przez narodziny show-biznesu w późnym PRL-u oraz prowizorkę epoki transformacji, aż po lata 90. z ich pomieszaniem gatunków i pogonią za sukcesem. „Republika. Nieustanne tango” to biografia najważniejszego polskiego zespołu rockowego i fascynująca opowieść o polskiej muzyce, z rockandrollowym etosem po jednej stronie i machinacjami obrotnych menedżerów, bijatykami muzycznych subkultur oraz ambicjami większymi niż „układ na dwie gitary i perkusję” po drugiej. „Przeczytałem sporo książek o polskiej muzyce w jej wszelkich odmianach. Ale nigdy nie przeczytałem lepszej. 700 stron zajęło mi w sumie 12 godzin z przerwami na posiłki. Dzieło pozwala dogłębnie zrozumieć fenomen tego magicznego zespołu i lepiej poznać motywacje jego twórców”. Piotr Pawłowski, muzyk The Shipyard, Made In Poland, wielokrotny zwycięzca Wielkiej Gry w tematach związanych z muzyką rockową. W kwietniu 2016 roku minęło 35 lat od pierwszego koncertu Republiki, a w grudniu tego samego roku 15 lat od przedwczesnej śmierci Grzegorza Ciechowskiego. Dzieje Republiki - jednego z najbardziej ekscytujących zjawisk w dziejach polskiej popkultury - to nie tylko historia rozrywkowej muzyki. To historia młodości całego pokolenia Polaków ze wszystkim, co przyniosła im i czego nie dała Polska Ludowa. „Republika. Nieustanne tango” to pierwsza i jedyna pełna biografia jednego z najwybitniejszych polskich zespołów rockowych, którego płyty rozeszły się w nakładzie ponad miliona egzemplarzy. „Wielu dziennikarzy jest w stanie napisać książkę o znanym zespole. Niewielu, pokazać wszystko, co i dlaczego sprawiało, że zespół stał się wielki i jak ta wielkość o mały włos go nie zniszczyła. Za pokazanie tego żywego organizmu Gnoińskiemu niech będą dzięki”. 
 Marcin Cichoński, dziennik.pl Grzegorz Ciechowski (śpiew, instrumenty klawiszowe), Sławomir Ciesielski (perkusja), Zbyszek Krzywański (gitara) i Paweł Kuczyński (gitara basowa) zjednoczeni jako Republika poszukiwali nowych dróg i je znaleźli. Oryginalni tyleż dzięki prostocie i inwencji melodycznej, co za sprawą świetnych tekstów i brzmieniu fletu, instrumentu rzadko używanego w muzyce rockowej. Oryginalni też z innych powodów - pierwsi w Polsce o tak wyrazistym, zaplanowanym w najdrobniejszych szczegółach wizerunku. Ubrani w czarno-białe pasy, bez kolorowych świateł na scenie, obudowani gadżetami: znaczkami, naklejkami, plakatami, podpisanymi specjalną czcionką - republikarycą. Zespół - ekskluzywna instytucja na wzór zachodni, o co zadbał ich wieloletni menadżer Andrzej Ludew. „Spodziewałem się biografii zespołu, dostałem dużo więcej. Dostałem bilet na wycieczkę od czasów własnej młodości do współczesności. (…) Dla mnie Republika. Nieustanne tango to najlepsza muzyczna biografia polskiego zespołu jaką miałem okazje przeczytać”.
 Blurppp, bloger Na kanwie opowieści o czterech chłopakach i ich niełatwej, poddawanej próbom - artystycznym, towarzyskim i wreszcie finansowym - przyjaźni, autor snuje wiele innych wątków. Charakteryzuje rozpadający się „Kombinat”, czyli PRL lat osiemdziesiątych, gdzie młodzi muzycy ścigali się w pomysłach, by nie iść do wojska; opowiada o „Nieustannym tangu” przemysłu rozrywkowego w czasach, gdy produkcja longplaya trwała dwa lata; relacjonuje wiele „Syberii” w urzędzie cenzora (ta jedna, z piosenki, zmieniła się ostatecznie w „Arktykę”), barwnie opowiada o „Białej fladze”, której bynajmniej nie zamierzali wywieszać rockmani w walkach z trudną rzeczywistością, i przywołuje mnóstwo postaci drugiego planu - realizatorów, animatorów, krytyków - bez których nie powstałyby „Nowe sytuacje”.
Na 770 stronach książki znalazły się wypowiedzi około osiemdziesięciu osób związanych z grupą Republika: muzyków, menedżerów, najbliższych współpracowników, przyjaciół i krewnych. Znajduje się też pełne kalendarium i dyskografia. „Tak, to jest opowieść o zespole rockowym. A jednocześnie rzecz o tym, jak radzili sobie Polacy w ostatniej dekadzie PRL i pierwszej dekadzie III RP. Leszek Gnoiński w swojej książce czyni bowiem z Republiki punkt, w którym zdają się przecinać – by użyć odrobiny patosu – istotne tendencje epoki: ekonomiczne i kulturowe szare strefy w latach 80., straganowy kapitalizm początków transformacji, zmieniające się gwałtownie społeczeństwo”.
Mirosław Pęczak, Polityka „Wreszcie powstała mapa Republiki! Unikatowa, charyzmatyczna i uwodząca. Dająca lekcję wolności i zmieniająca świadomość. Jak to Republika. Na tę książkę czekałam całe lata."
 Mela Koteluk

Leszek Gnoiński: W tym czasie, czyli pod koniec lat 90. XX wieku, nawet nie marzyłem o tym, aby napisać książkę o Kulcie i Kaziku. Kultu słuchałem bodajże od 1983 lub 1984 roku. Dochodziły do mnie nagrania domowe Kazika, bywałem na koncertach, a Kazik ze swoimi świetnymi i metaforycznymi tekstami mówił to, o czym ja myślałem. Był jednym z głosów mojego pokolenia. Gdy zacząłem pracować w "Super Expressie" zacząłem też z nim przeprowadzać wywiady. Zawsze przygotowuję się do wywiadów, ale gdy szedłem do Kaza do jego mieszkania przy ulicy Niecałej to zawsze byłem super przygotowany. Gdy pod koniec czerwca 1996 roku ukazała się książka "Raport o Acid Drinkers", do której Kazik się wypowiadał, pojechałem do Sopotu na Marlboro Sopot Rock Festival. Grał tam Acid Drinkers, więc wziąłem ze sobą kilka kartonów książek. Oczywiście nosiłem je w plecaku, bo jechałem pociągiem. Wiedziałem też, że spotkam kolegów dziennikarzy i wielu muzyków. Spostrzegłem też Kazika, który siedział z Olafem Deriglasoffem. Przysiadłem się i podarowałem obu po książce. Rok później poszedłem do Kazika na kolejny wywiad. Tym razem przeprowadzałem ją z moją ówczesną koleżanką z pracy i przyjaciółką Olą Pawlicką. Razem robiliśmy różne wywiady i stąd nasza wizyta u Kazika. Coś mnie tknęło i postanowiłem wziąć trochę okładek płyt z myślą, ze po wywiadzie dam mu do podpisania. Rzadko to robię, ale wtedy to zrobiłem. Po wywiadzie zapytałem, czy mi podpisze i wyciągnąłem wszystkie okładki płyt kompaktowych. Popatrzył na nie i powiedział, że dużo. Odpowiedziałem, że i tak nie wszystkie, bo nie wziąłem okładek winyli. W trakcie podpisywania spytałem, czy udało mu się przeczytać książkę o Acid Drinkers, która mu podarowałem rok wcześniej. Odpowiedział, że tak, że świetna książka i bardzo dobrze mu się czytało. I po chwili dodał słowa, których nie zapomnę do końca życia. "Tak sobie pomyślałem, że może chciałbyś napisać książkę o mnie i o Kulcie. W sumie też dużo zrobiliśmy". Powiedzieć, że byłem w szoku, to mało powiedzieć. Po chwili otrząsnąłem się i powiedziałem, że jak najbardziej, ale jutro zadzwonię do niego, żeby mi potwierdził swoją propozycję. Zadzwoniłem i potwierdził. Powiedziałem mu też, że moja mama jest śmiertelnie chora i zacznę pisać dopiero w momencie, kiedy dam sobie radę z odejściem mamy, bo niestety to było nieuniknione. Zgodził się. Mama odeszła 31 października 1997 roku. Za prace zabrałem się wiosną 1998 roku. Gdy Piotrek Wieteska dowiedział się o książce był przerażony. Kazik mu kiedyś powiedział, że jeśli ktoś napisze książkę o Kulcie to zespól przestanie istnieć. Jak widać istnieje do dziś, hehe. To jest niezwykłe, gdy spisujesz wspomnienia swoich idoli i ludzi, których szanujesz. W pewnym momencie spytałem Kazika, czy zgodziłby się dodać do książki płytę z niepublikowanymi nagraniami. Zgodził się bez wahania. Płyta ma dodatkowy wydźwięk. Nazwałem ją takim soundtrackiem książki. Zawsze wkurzało mnie, gdy czytałem o początkach różnych zespołów i piosenkach, które grali, ale nigdy się nie ukazały. Postanowiłem to zmienić i na tej płycie są właśnie nagrania, które nigdzie się wtedy nie ukazały. Te, które są na płycie są też zaznaczone w tekście. Dodałem do nich sygnały z sekretarek telefonicznych Kazika. Wpadłem na ten pomysł dosyć późno i najlepsze teksty Kazika już były przeszłością. Zastanawialiśmy się Piotrkiem Wieteską czy nie wydać tej książki samemu, ale wydaje mi się, że to nie był jeszcze ten czas, aby książki wydawać samemu. Wybraliśmy In Rock. Włodek Wieczorek, szef wydawnictwa wysłał Piotrowi kilka książek. Piotr odpowiedział mu, że chciałby, aby książka miała rozmiar i wyglądała jak "Kurt Cobain w Rolling Stone". Za oprawę graficzną zadbała Dorota Grubek, młoda i bardzo zdolna dziewczyna, która poznałem pracując w "Super Expressie". Była fanką "Super Rocka", czyli dodatku, który współtworzyłem. Pracowała w Digitalu, sklepie muzycznym niedaleko redakcji "Supra". Zaprzyjaźniliśmy się. Dorota zaczęła też studia na warszawskim ASP i bardzo chciała stworzyć tę książkę, bo była fanką Kultu. Wymyśliła te trzy kolory, czcionkę, wybrała papier. Gdy łamaliśmy książkę, Dorota nie pracowała już Digitalu, ale w jakiejś agencji reklamowej na Mokotowie. Przyjeżdżałem do niej wieczorami i siedzieliśmy często do pierwszej, drugiej w nocy pracując nad nią. Dzięki Dorocie książka ma wyjątkowy layout. Książka ukazała się 1 grudnia 2000 roku. Na dzień później mieliśmy zaplanowane spotkanie w EMPiKu przy Rondzie de Gaulle'a. Dwa dni przed premiera dostałem telefon od Włodka Wieczorka, który powiedział, że drukarnia zrobiła błąd i jedno zdjęcie (na s. 8) nie udało się wydrukować. Spytał, czy cofamy nakład czy nie. Było za późno na cofnięcie, więc pierwsze pięć tysięcy sztuk nie ma zdjęcia. Książka okazała się hitem EMPiKu, do świąt sprzedało się jej około piętnastu tysięcy egzemplarzy, a w kolejnym roku dostała nominację do prestiżowej nagrody Machinery. Wygrała wtedy opowieść o Pomarańczowej Alternatywie pióra jej twórcy Waldemara "Majora" Fydrycha. Jakoś około 2015 roku spytałem Kazika, czy nie byłby zainteresowany dopisaniem historii i wydaniem "Kultu Kazika 2". Spytał swojego syna Kazika Jr., który wydaje książki Kazika i o Kaziku. Niestety Kazik Jr. nie był zainteresowany, więc temat jest zawieszony.

Leszek Gnoiński: "Encyklopedia polskiego rocka" była pomysłem Jana Skaradzińskiego i Włodka Wieczorka, szefa wydawnictwa In Rock. Ja byłem tym trzecim. Włodek wydał wcześniej książkę Skaradzińskiego o zespole Dżem. Jan namówił go na Encyklopedię. W międzyczasie ja się pojawiłem pisząc klikę o Acid Drinkers i doszli do wniosku, że zaproponują mi współpracę. Zgodziłem się bez wahania. To był zaszczyt pracować nad takim wydawnictwem. To były czasy, kiedy nie było internetu, a dane zbieraliśmy z wycinków gazet, które mieliśmy i dzwoniąc do muzyków, którzy często po prostu niewiele pamiętali. Wydawnictwo In Rock miało wówczas swoją siedzibę w Koninie i tam z Janem w pewnym momencie zamieszkaliśmy na tydzień czy dwa, aby książkę dokończyć. Udało się. Już kilka miesięcy później zgłosił się do nas Świat książki z propozycja wydania Encyklopedii polskiego rocka w swojej sieci, czyli wśród swoich abonentów. Zgodziliśmy się. Okazało się, że przez te kilka miesięcy sporo się wydarzyło i musieliśmy trochę rzeczy uaktualnić. To wydanie ukazało się w 1997 roku. Nad trzecim wydaniem pracowaliśmy pod koniec 2000 roku i część 2001, a ono samo ukazało się jesienią 2001. Wydał je oczywiście In Rock i trafiło do księgarni. W 2005 roku dostaliśmy propozycję od wydawnictwa Agora, aby przygotować kolejne wydanie, które miało być dodawane do dwudziestotomowej antologii Budki Suflera. Ktoś kto kupił kilka tomów tej antologii miał dostawać naszą Encyklopedię. Jakoś tak to miało wyglądać. I to wydanie jest ostatnie i jak na tamte czasy najbardziej świeże. W 2011 roku przygotowywaliśmy jeszcze jedno wydanie "Encyklopedii Polskiego Rocka", ale Skaradziński stał się tak nieznośnym partnerem, że zrezygnowałem po napisaniu niemal osiemdziesięciu procent haseł.